rozmiar tekstu

Ścieżki edukacyjne

W infrastrukturze edukacyjnej Karkonoskiego Parku Narodowego wyznaczono i oznakowano 10 ścieżek edukacyjnych. Podczas wędrowania wybraną trasą ścieżki, mijamy przystanki tematyczne. Każdy z nich opatrzony jest pulpitem edukacyjnym. Nasze ścieżki pełnią rolę szczególną: są niezastąpioną formą realizacji aktywnych metod edukacyjnych, poprzez bezpośredni kontakt z przyrodą. Turyści indywidualni i grupy nie korzystające z naszych zajęć z pracownikiem parku,  mogą dowiedzieć się ciekawych informacji o parku z pulpitów edukacyjnych i specjalnie opracowanych i wydanych przewodników po ścieżkach. Przewodniki dostępne są bezpłatnie w obiektach edukacyjnych parku i w siedzibie dyrekcji parku w Jeleniej Górze – Sobieszowie.
Ścieżki edukacyjne różnią się zakresem merytorycznym, długością i stopniem trudności. Są zróżnicowane krajobrazowo, przeprowadzają turystę przez najciekawsze ekosystemy, ukazując wspaniałą bioróżnorodność przyrody Karkonoszy i Pogórza Karkonoskiego. Wybierając zajęcia zorganizowane na ścieżkach, grupa uczestniczy w rozmaitych grach i zabawach terenowych dostosowanych do możliwości i percepcji uczestników.

 

1. Ścieżka edukacyjna  „Na Szrenicę”

Ścieżka jest wytyczona na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego i Lasów Państwowych. Jej przebieg pokrywa się z wyznakowanymi szlakami turystycznymi. Na ścieżce wyznaczono 16 punktów dydaktycznych. W trakcie wędrówki po ścieżce poznamy florę i faunę trzech pięter roślinnych Karkonoszy: piętra regla dolnego, regla górnego i subalpejskiego. Zapoznamy się z procesami przebudowy drzewostanów, restytucji jodły, klęski ekologicznej i odnowień na terenach poklęskowych. Zobaczymy charakterystyczna dla Karkonoszy tzw. górną granicę lasu i zarośla kosodrzewiny. Zobaczymy jak wody Kamieńczyka rzeźbią skały na przykładzie Gardzieli i Wodospadu Kamieńczyka. Blokowiska skalne Szrenicy i  skałki Trzy Świnki opowiedzą nam  historię swojego powstania. Odpowiedzą na pytanie: dlaczego tak wyglądają? Zapoznamy się również z wpływem człowieka na krajobraz i zagospodarowanie turystyczne w postaci rozbudowanej sieci szlaków turystycznych, nartostrad i schronisk turystycznych.

Kiedy korzystać? Najbezpieczniejszy okres korzystania ze ścieżki : od kwietnia do października.

Długość ścieżki: 12 km.

Przewyższenia: Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej KPN  718 m. n.p.m. -  Szrenica 1362 m. n.p.m.

Różnica wzniesień: 644 m. 

Czas przejścia: 5-6 godzin.

Przebieg ścieżki na Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik tu

2. Ścieżka „Do Wodospadu Szklarki” dostosowana dla osób niepełnosprawnych 

Ścieżka posiada tzw. zatoczki - mijanki, podest widokowy przy Wodospadzie Szklarki dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Ścieżka składa się z trzech przystanków dydaktycznych, opisujących najbardziej charakterystyczne elementy przyrody karkonoskiej w postaci stromych zboczy , koryta, i skałek potoku szklarki, zachowane zbiorowiska regla dolnego (500 - 1000 m. n.p.m.) buczyna sudecka z domieszką jodły i świerka, różne gatunki mchów porostów, różne gatunki ptaków i oczywiście Wodospad Szklarki.
Na przystanku nr 1 możemy zaobserwować połączenie rzeki Kamienna i potoku Szklarka a nich charakterystyczne dla potoków górskich dwa gatunki ptaków: pluszcza i pliszkę górską . Po lewej stronie ścieżki widzimy strome zbocza porośnięte głównie młodą buczyną kilkoma brzozami i młodymi jaworami. Mijamy skały liczące sobie około 330 milionów lat.
Z przystanku nr 2 widzimy po prawej stronie potoku Szklarki skały z żółtymi "naciekami" porostów , które w tym miejscu jako bioindykatory mówią nam o stopniu zanieczyszczenia powietrza (nieduże). Po lewej stronie możemy zaobserwować proces sukcesji ekologicznej. Przy przystanku nr 3 widać Wodospad Szklarki i powstałe w wyniku drążenia przez jego wody dna potoku - kotły eworsyjne. Jest tutaj też schronisko turystyczne Kochanówka wybudowane w 1868 roku gdzie można odpocząć i napić się herbaty.

Kiedy korzystać? Najbezpieczniejszy okres korzystania z ścieżki od kwietnia do października.

Długość ścieżki: 375 m.

Przewyższenia:  503 m. n.p.m parking - 514 m. n.p.m Wodospad Szklarki.

Różnica wzniesień: 11 m.

Czas przejścia: od 7 minut do 20 minut w jedna stronę.

Największe nachylenie ścieżki: 17% .

Przebieg ścieżki na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

3. Ścieżka dydaktyczna po ekosystemach leśnych KPN 

Ścieżka zaczyna się przy Żywym Banku Genów  Karkonoskiego Parku Narodowego w Jagniątkowie.  Ścieżka jest dwuwariantowa: Mała i Duża Pętla. Przebieg ścieżki pokrywa się ze szlakami turystycznymi na terenie Parku oraz korzysta z dróg i duktów leśnych. Na ścieżce możemy poznać  funkcjonowanie Żywego banku Genów  KPN , w którym produkuje się między innymi  sadzonki drzew iglastych i liściastych. Następnie idziemy Drogą pod Reglami, Petrówką (czarny szlak)  do granicy państwowej. Przechodzimy przez lasy dolnoreglowe, lasy regla górnego aż do piętra subalpejskiego z charakterystyczną dla niego kosodrzewiną. Mamy możliwość obserwacji zmian drzewostanu Karkonoszy Zbliżając się do granicy państwowej między kosodrzewiną zauważymy torfowiska przejściowe. Idąc na zachód mijamy  Śląskie i Czeskie Kamienie. Od Czarnej Przełęczy schodzimy do Paciorków ( 1050 m n.p m ) skąd widzimy  olbrzymie  wiatrowały. Stąd widać ogrom klęski ekologicznej , jaka dotknęła Karkonosze w latach 80 - tych. Z Paciorków doskonale widać Czarny Kocioł, Wielki Śnieżny Kocioł, szczyty Śmielca ( 1424 m n.p.m. ), Wielkiego Szyszaka ( 1509 m n.p.m. ), Szrenicy ( 1362 m n.p.m. ), skałki Końskie Łby, a na północ Pogórze Karkonoskie i Kotlinę Jeleniogórską punktu widokowego między kosodrzewiną widzimy dno Czarnego Kotła z malowniczą Jaworową Łąką i moreną czołową.

Kiedy korzystać ? Najbezpieczniejszy okres korzystania ze ścieżki jest od kwietnia do września.

Długość ścieżki: ok. 15 km (pętla)

Przewyższenia:  Jagniątków - 615 m. n.p.m. - granica państwowa 1417 m. n.p.m.

Różnica wzniesień: 802 m.

Czas przejścia: około 7 - 8 godzin.

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

4. Ścieżka dydaktyczna „Na Górę Chojnik” 

Ścieżka znajduje się na terenie Góry Chojnik. Jest na niej 10 przystanków. Od bramy wejściowej do Karkonoskiego Parku Narodowego poprzez Zbójeckie Skały , Skalny Grzyb aż do ruin zamku Chojnik. Ścieżka przebiega w całości na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego i pokrywa się ze szlakami turystycznymi. Na tej ścieżce mamy rzadką okazję poruszać się wśród naturalnego drzewostanu, jaki dawniej dominował w reglu dolnym w Karkonoszach. Jest to przepiękny las  bukowy z domieszką innych gatunków drzew. Karkonoskie lasy zostały w znacznym stopniu przekształcone przez człowieka, a na terenie enklawy można obserwować zachowane fragmenty naturalnego lasu. Dzięki Zbójeckim Skałom i Skalnemu Grzybowi możemy się zetknąć z materią licząca sobie około 300 mln. lat. Skały te, zbudowane z granitu, są przykładem charakterystycznych ostańców skalnych, których na terenie Karkonoszy jest około 100. Na ścieżce możemy spotkać wiele gatunków ptaków. Czasami przemkną się sarny, a jeszcze rzadziej muflony - dzikie owce górskie sprowadzone na początku wieku z Korsyki .Ścieżka ta ma też, poza walorami florystycznymi i faunistycznymi, również walory krajobrazowe, które najlepiej podziwiać z zamkowej wieży. Jest to  wieża obronna XIV - wiecznego zamku Chojnik, z której widać prawie całe polskie Karkonosze, Pogórze Karkonoskie i Kotlinę Jeleniogórską wraz z okalającymi ją pasmami górskimi.

Kiedy korzystać? Ze ścieżki można korzystać przez cały rok.

Długość ścieżki: 2,5 km (w jedną stronę).

Przewyższenia: brama wejściowa KPN - 400 m. n.p.m. - ruiny zamku Chojnik - 627 m. n.p.m.

Różnica wzniesień: 227 m.

Czas przejścia: około 3 - 4 godziny do zamku i z powrotem.

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

5. Ścieżka dla dzieci i młodzieży „Pod Chojnikiem ”

Ścieżka wytyczona jest w części północnej i wschodniej stoków Góry Chojnik, na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Jest ona wytyczona w trzech wzajemnie uzupełniających się wariantach. Zaczyna się i kończy przy budynku dyrekcji Karkonoskiego Parku Narodowego.

Wariant I , LEŚNE WROTA”  - długość 800m.  Czas trwania zajęć 1 - 2 godziny lekcyjne. Ścieżka przeznaczona jest dla małych dzieci od przedszkola do klas I -III szkoły podstawowej. Na tej części ścieżki poznajemy skutki erozji, mijane gatunki drzew, poznajemy sąsiadujące ze sobą las i łąkę śródleśną , można przeprowadzić tutaj proste badania terenowe i zabawy. Wariant ten oznaczony jest w terenie znakami koloru czerwonego.

Wariant II, „SKARBY HISTORII  - długość 1700 m. Czas trwania zajęć od 2 do 3 godzin lekcyjnych . Ścieżka przeznaczona jest dla dzieci i młodzieży szkół podstawowych, średnich. Uczymy się rozpoznawać na niej gatunki drzew, obserwujemy sukcesję ekologiczną, obieg materii w przyrodzie. Poznajemy część historii regionu na cmentarzu rodziny Ryszarda Cogho. Poznajemy także sposoby pomocy zwierzynie leśnej przez pracowników Karkonoskiego Parku Narodowego podczas lekcji w " Zielonej klasie". Można też prowadzić badania terenowe. Wariant ten ma znaki w terenie koloru niebieskiego.

Wariant III, „ ZBÓJECKA DROGA” - długość 2800 m. Czas trwania zajęć od 3 do 4 godzin lekcyjnych. Jest to szlak przeznaczony dla zaawansowanych młodych przyrodników. Poznajemy zmiany w drzewostanie , różne typy plech porostów, stadia sukcesji, unikalne formy skalne . Uczymy się też korzystania z kluczy do oznaczania. Oznaczamy mchy i porosty. Poznajemy ich znaczenie jako organizmów symbiotycznych i bioindykatorów. Wariant ten ma znaki w terenie koloru zielonego.

Uwaga!!! Ścieżka jest niedostępna dla normalnego ruchu turystycznego. Jest wyznaczona poza szlakami turystycznymi. Korzystać z niej można tylko po uzgodnieniu i w obecności pracowników edukacyjnych Karkonoskiego Parku Narodowego.

Pobierz przewodnik  tu

6. Ścieżka„Wokół Kotłów Wielkiego i Małego Stawu” 

Ścieżka zaczyna się na Polanie i wiedzie przez skały Pielgrzymy i Słonecznik, krawędź Kotła Wielkiego i Małego Stawu, Rozdroże koło Spalonej Strażnicy, Biały Jar, schronisko Strzecha Akademicka, schronisko Samotnia, Ośrodek Informacyjno-Edukacyjny KPN  „Domek Myśliwski”, przez Dolinę Pląsawy i kończy się na na Marmicie - Studzience w korycie Pląsawy. Ścieżka poza przystankiem Marmit - Studzienka przebiega w całości na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego i pokrywa się z przebiegiem szlaków turystycznych. Można z niej również korzystać zimą przy pomocy odpowiedniego sprzętu narciarskiego lub rakiet śnieżnych. Przewodnik do ścieżki zawiera opis wariantów tzw. zimowych. Ścieżka prowadzi przez jeden z najpiękniejszych terenów Karkonoskiego Parku Narodowego: dwie grupy najbardziej malowniczych skałek granitowych, kotły polodowcowe i jedyne w Karkonoszach  dwa jeziora górskie (polodowcowe), torfowiska tzw. wysokie - najwyżej położone w Europie, niszę niwalną Biały Jar, morenę czołową Małego Stawu. Przyrodniczo możemy poznać piętra roślinne Karkonoszy: regiel dolny, regiel górny, piętro subalpejskie. Istotne piętno na typ roślinności Karkonoszy wywarła w najnowszych czasach (XIX i XX wiek) działalność człowieka. Pozyskiwanie drewna na potrzeby przemysłu , pasterstwo, zielarstwo, rozwój turystyki, wywołało ogromne zmiany w przyrodzie Karkonoszy.

Kiedy korzystać? Najbezpieczniejszy okres korzystania ze ścieżki - od kwietnia do września.

Długość ścieżki:12,7 km (od Polany). 

Przewyższenia: od 1050 m n.p.m. na Polanie -Rozdroże koło Spalonej Strażnicy 1430 m. n.p.m. - Marmit około 770 m. n.p.m.

Różnica wzniesień: 660 m.

Czas przejścia:  5 - 6 godzin.

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

7. „Polodowcowe dziedzictwo Karkonoszy” - ścieżka transgraniczna.

Ścieżka przebiega przez obszar Karkonoskiego Parku Narodowego (Polska) i Krkonosskiego narodniho parku (Czechy). Składa się z 9 punktów dydaktycznych  5 na terenie  KPN i 4 na terenie  KRNAP. Przebieg ścieżki pokrywa się z funkcjonującymi szlakami turystycznymi i dwoma przejściami granicznymi dla pieszych „Śląski Dom” i „Równia pod Śnieżką – Lučni bouda". 
Wędrówkę po ścieżce możemy zacząć od pulpitu informacyjnego przy  schroniska „ Samotnia” zapoznając się  z gatunkami roślin i zwierząt żyjących w największym po polskiej stronie kotle polodowcowym. Następnie dochodzimy do punktu dydaktycznego „ Biały Jar” gdzie poznajemy florę, faunę,  procesy powstawania nisz niwalnych a także historię największej karkonoskiej tragedii lawiny w 1968 roku która pochłonęła 18 osób. Dochodzimy do punktu dydaktycznego „Kopa” gdzie poznajemy piętra roślinne Karkonoszy. Punkt dydaktyczny „Śląski Dom” informuje nas o historii schroniska i o roślinności piętra subalpejskiego. Następnie przechodzimy na czeską stronę Karkonoszy do punktu dydaktycznego opisującego geomorfologię „Upskiej jamy”. Następnie  dochodzimy do punktu dydaktycznego  na „Schustlerovej ceste” gdzie poznajemy historię torfowiska Upa na Równi pod Śnieżką . Dochodzimy do punktu dydaktycznego przy „Lucni bouda” zapoznając się z historią zagospodarowania Karkonoszy przez człowieka na przykładzie schroniska „Lucni bouda”. Następny punkt dydaktyczny na „Jantarovej ceste” to przypomnienie starego szlaku łączącego Śląsk z Czechami  i dochodzimy do ostatniego punktu dydaktycznego ponownie po polskiej stronie Karkonoszy „Spalona Strażnica”. Tutaj widzimy wymodelowane przez procesy mrozowe przypominające stopnie piramidy stoki Lucni hory po czeskiej stronie Karkonoszy.

Kiedy korzystać? Najbezpieczniejszy okres korzystania ze ścieżki : od maja do października.

Długość ścieżki: 8  km.

Przewyższenia: schronisko „ Samotnia”1200 m. n.p.m. - „Rozdroże przy spalonej Strażnicy” 1430 m. n.p.m.

Różnica wzniesień:  230 m. 

Czas przejścia: 5-6 godzin.

Każdy punkt dydaktyczny posiada pulpit informacyjny w trzech językach : polskim czeskim i niemieckim.

Przebieg ścieżki  na Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

8. Ścieżka dydaktyczna  „ Śląską Drogą  na Śnieżkę

Ścieżka zaczyna się na przystanku autobusowym PKS "Biały Jar" w Karpaczu (przystanek nr1). Dochodzimy do stacji dolnej wyciągu na Kopę. Jest to granica Karkonoskiego Parku Narodowego i jednocześnie przystanek nr 2 dotyczący roślinności regla dolnego. Następnie mijając po prawej stronie wyciąg i nartostradę "Złotówka" dochodzimy do wysokości 1100 m n.p.m. Jesteśmy w piętrze roślinnym regla górnego (przystanek nr3) Dalej dochodzimy do niszy niwalnej Biały Jar (przystanek nr 4) , potem do górnej stacji wyciągu na Kopę - piętro kosodrzewiny ( przystanek nr5), wchodzimy na Równię pod Śnieżką ( przystanek nr 6), Stoki Śnieżki (przystanek nr7) i wchodzimy na Śnieżkę (przystanek nr 8). Trasa ścieżki od przystanku nr 2 przebiega na obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego.
Trasa ścieżki biegnie przez wszystkie piętra roślinne Karkonoszy- od regla dolnego poprzez regiel górny, piętro subalpejskie, aż do piętra alpejskiego. Nietrudno jest stwierdzić, że im wyżej podchodzimy, tym bardziej flora i fauna staje się uboga i jednocześnie bardziej charakterystyczna dla obszarów górskich. Idąc ta ścieżką przez niszę niwalną Białego Jaru pamiętajmy o tragedii, jaka wydarzyła się tutaj 20 marca 1968 roku. W lawinie zginęło 17 turystów. Karkonosze, mimo łagodnego wyglądu, są górami bardzo niebezpiecznymi.

Kiedy korzystać ze ścieżki ? Najbezpieczniejszy okres do korzystania ze ścieżki to miesiące od maja do września.

Długość ścieżki: 6,7 km (w jedna stronę).

Przewyższenia: 760 m. n.p.m.- przystanek PKS "Biały Jar" -  Śnieżka - 1602 m. n.p.m .

Różnica wzniesień: 842 m.

Czas przejścia: od 2 - 3 godzin z przystankami plus 2 godziny na powrót. 

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

9. Ścieżka turystyczna „Doliną Wilczego Potoku”

Ścieżka stanowi pętlę prowadzącą szlakami turystycznymi KPN od budynku Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu zielonym szlakiem do Drogi Urszuli, następnie Drogą Urszuli do szlaku żółtego nad potokiem Łomniczka i żółtym szlakiem z powrotem do budynku CI KPN. Ścieżka udostępniona jest w całości dla pieszych i częściowo (Droga Urszuli) dla rowerzystów. Wędrując ścieżką poznamy specyfikę karkonoskich łąk, rolę martwego drewna w przyrodzie, dowiemy się po co klonuje się jodłę w Karkonoskim Parku Narodowym i jak dbamy o dzikie zwierzęta. Na trasie ścieżki możemy podziwiać także piękno i siłę górskich potoków, powoli rzeźbiących skalne podłoże. Na ścieżce wyznaczonych jest osiem przystanków informacyjnych.

Kiedy korzystać? Najbezpieczniejszy okres korzystania ze ścieżki : od kwietnia  do października.

Długość ścieżki: 3,5  km.

Przewyższenia:  Centrum Informacyjne KPN 700 m. n.p.m. - Droga Urszuli 750 m.n.p.m.

Różnica wzniesień:   50 m. 

Czas przejścia: 1,5 – 2,5 godziny.

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu

10. Ścieżka geoturystyczna we wschodnich Karkonoszach 

Na ścieżce wyznaczonych jest czternaście przystanków informacyjnych. Ścieżka prowadzi poprzez niezwykle ciekawe pod względem geoturystycznym tereny wschodnich Karkonoszy. Początek ścieżki znajduje się przy budynku Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu, następnie trasa prowadzi żółtym szlakiem do schroniska nad Łomniczką, dalej czerwonym szlakiem poprzez Kocioł Łomniczki na Przełęcz pod Śnieżką w okolicach Śląskiego Domu, następnie na szczyt Śnieżki i dalej Czarnym Grzbietem do Sowiej Przełęczy, stamtąd na Skalny Stół i z powrotem na Sowią Przełęcz, skąd czarnym szlakiem poprzez Sowią Dolinę schodzi do Karpacza. Wędrując ścieżką zapoznamy się z geologią i geomorfologią tego rejonu Karkonoszy, m.in. spływami gruzowo-błotnymi, polodowcowym Kotłem Łomniczki, budową geologiczną Śnieżki i Czarnego Grzbietu, gruntami strukturalnymi, rzadkimi minerałami i dolinami górskich potoków.

Kiedy  korzystać ? Najbezpieczniejszy okres do korzystania ze ścieżki to miesiące od maja do września. 

Długość ścieżki: około17km.

Przewyższenia : 700 m. n.p.m.  Centrum Informacyjne KPN – 1602 m. n.p.m. szczyt Śnieżki.

Różnica poziomów: 902 m.

Czas przejścia : około 8 godzin.

Przebieg ścieżki  na  Geoportalu Karkonosze

Pobierz przewodnik  tu
 

Zapraszamy również na ścieżki przyrodnicze do czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego (KRNAP)

Przebieg ścieżek  na  Geoportalu Karkonosze

Więcej informacji  tu